
7.1 Inleiding
In dit hoofdstuk worden onze kosten verantwoord volgens de Aanbevelingen Uitvoeringskosten van de Pensioenfederatie.
7.2 Kostenbewustzijn
Er wordt naar gestreefd om de verschillende processen zo (kosten)efficiënt mogelijk uit te voeren, zonder dat de kwaliteit van de uitvoering daaronder lijdt. Een kostenefficiënte uitvoering betekent niet dat alle werkzaamheden zo goedkoop mogelijk worden uitgevoerd. De belangen zijn zeer groot en daarom is een hoge kwaliteit van de pensioenuitvoering een absolute vereiste. Dit betekent soms juist een extra kosteninspanning.
7.3 Kostenontwikkeling
Kosten governance en bestuursondersteuning
De governancekosten bestaan uit de vergoedingen voor bestuur, bestuursbureau en overige organen, verzekeringskosten, kosten voor intern en extern toezicht (DNB en AFM), compliancekosten en auditkosten (onafhankelijk accountant en certificerend actuaris).
In onderstaand overzicht worden de kosten voor governance en bestuursondersteuning voor de jaren 2023 tot en met 2025 weergegeven.
| Governancekosten en bestuursondersteuning | 2025 | 2024 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Bestuursvergoeding en kosten overige gremia | 755 | 720 | 782 |
| Intern toezicht IORP II | 841 | 639 | 603 |
| Toezicht & lidmaatschap | 370 | 295 | 291 |
| Bestuursondersteuning | 2.213 | 1.938 | 1.404 |
| Totaal | 4.179 | 3.592 | 3.080 |
De kosten voor governance en bestuursondersteuning worden in de jaarrekening niet apart gepresenteerd, omdat ze onderdeel zijn van de pensioenbeheer- en vermogensbeheerkosten. De externe toezichtskosten in 2025 bedragen € 344 (2024: € 263).
De governancekosten per deelnemer laten een stijging zien. In de absolute kosten voor governance zijn vooral de kosten voor het risicobeheer bij de implementatie van DORA en de hogere kosten voor de sleutelfunctiehouders doordat in 2025 meer opinies zijn uitgevraagd. De kosten voor bestuursondersteuning zijn hoger dan in 2024 door tijdelijke inzet van extra capaciteit.
| Kosten per deelnemer (x € 1) | 2025 | 2024 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Governance | 53 | 46 | 48 |
Het totaal van deze kosten wordt in de verhouding 50%/50% verdeeld over pensioen- en vermogensbeheer (zie de volgende tabellen).
Kosten pensioenbeheer
De kosten van pensioenbeheer bestaan voor het grootste gedeelte uit de kosten van pensioenuitvoerder TKP voor het uitvoeren van de administratie van de pensioenregeling. In het volgende overzicht zijn de kosten van pensioenbeheer opgenomen.
| Pensioenbeheer | 2025 | 2024 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Communicatie | 141 | 90 | 77 |
| Pensioenuitvoering | 3.507 | 3.106 | 2.468 |
| Doorbelastingen: | |||
| Governancekosten 50% | 983 | 817 | 838 |
| Bestuursondersteuning 50% | 1.106 | 979 | 702 |
| Totaal* | 5.737 | 4.992 | 4.085 |
Projectkosten
Naast de reguliere kosten is er ook in 2025 sprake van projectkosten. In 2025 is in totaal voor € 2.009 (2024: € 1.418) besteed aan projecten. De projectkosten hadden in 2025 betrekking op het INPC. In 2025 is hiervoor het implementatieplan ingediend. Bij het vaststellen van de kosten per deelnemer wordt onderscheid gemaakt tussen de kosten per deelnemer exclusief en inclusief projectkosten.
Kosten pensioenbeheer per deelnemer
Ter vergelijking van de kostenniveaus van de verschillende pensioenfondsen wordt, op aanbeveling van de Pensioenfederatie, gekeken naar de kosten per deelnemer. Dit zijn de kosten van pensioenbeheer in euro’s per deelnemer. Het aantal deelnemers is de som van het aantal actieve deelnemers en het aantal pensioengerechtigden. Naast de reguliere kosten worden jaarlijks kosten voor projecten gemaakt. Ook die kunnen worden gerelateerd aan het aantal deelnemers en pensioengerechtigden. De reguliere en projectkosten per deelnemer zien er dan als volgt uit.
| Kosten per deelnemer (x € 1) | 2025 | 2024 | ||||
|---|---|---|---|---|---|---|
| regulier | project | totaal | regulier | project | totaal | |
| Pensioenbeheerkosten | 307 | 108 | 415 | 281 | 80 | 361 |
De reguliere kosten per deelnemer zijn in 2025 9% gestegen ten opzichte van 2024. Dit komt voort uit de stijging van de fee voor de pensioenadministratie voor de overgang naar de Wtp, de gestegen kosten voor de bestuursondersteuning en de kosten voor de inrichting van DORA.
Voor een vergelijking van de pensioenbeheerkosten van verschillende pensioenfondsen kunnen deze kosten uitgedrukt worden in een percentage van de gemiddelde marktwaarde van de beleggingen. Dit is in het volgende overzicht in beeld gebracht.
| Pensioenbeheerkosten in % gemiddelde marktwaarde | 2025 | 2024 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Pensioenbeheerkosten | 0,19 | 0,17 | 0,14 |
De stijging van de pensioenbeheerkosten als % van de gemiddelde marktwaarde komt in 2025 grotendeels doordat de pensioenbeheerkosten in vergelijking met vorig jaar gestegen zijn, het effect van de ontwikkeling van de gemiddelde marktwaarde is beperkt.
Vermogensbeheerkosten
De vermogensbeheerkosten ontwikkelden zich van 2023 t/m 2025 als volgt:
| Vermogensbeheerkosten | 2025 | 2024 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Directe vermogensbeheerkosten | 7.179 | 6.166 | 5.618 |
| Indirecte vermogensbeheerkosten | 1.393 | 1.727 | 2.708 |
| Totaal* | 8.572 | 7.893 | 8.326 |
De doorbelasting van 50% van de kosten van governance en bestuursondersteuning is opgenomen onder de directe vermogensbeheerkosten. De daling van de indirecte vermogensbeheerkosten in 2025 vergeleken met 2024, wordt veroorzaakt door de transactiekosten.
Voor een vergelijking van de vermogensbeheerkosten van verschillende pensioenfondsen worden deze kosten vaak uitgedrukt in een percentage van de gemiddelde marktwaarde van de beleggingen. Dit is in het volgende overzicht in beeld gebracht.
| Vermogensbeheerkosten in % gemiddelde marktwaarde | 2025 | 2024 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Directe vermogensbeheerkosten | 0,24 | 0,21 | 0,20 |
| Indirecte vermogensbeheerkosten | 0,05 | 0,06 | 0,10 |
De daling van de directe vermogensbeheerkosten uitgedrukt in percentage van het gemiddeld belegd vermogen komt vooral door de lagere directe vermogensbeheerkosten. De transactiekosten bedragen 0,05% van het gemiddeld belegd vermogen en zijn onderdeel van de indirecte vermogensbeheerkosten 0,05%.
Het verloop over de jaren 2023 tot en met 2025 is als volgt:
| Transactiekosten vermogensbeheer in % gemiddelde marktwaarde | 2025 | 2024 | 2023 |
|---|---|---|---|
| Transactiekosten | 0,05 | 0,06 | 0,1 |
In de totale kosten voor het vermogensbeheer van € 8.572 zijn impliciete transactiekosten van € 1.393 opgenomen op basis van de berekeningswijze van de Pensioenfederatie. De totale vermogensbeheerkosten exclusief transactiekosten bedragen € 7.179. Uitgedrukt in de gemiddelde marktwaarde van de beleggingen is dit 0,24%
Private Equity
We hebben zeer beperkte beleggingen in Private Equity, minder dan 1% van het totale belegd vermogen. Dit betreft een oude portefeuille en bevindt zich in een uitkerende fase. Binnen een aantal jaar zal deze beleggingscategorie geen deel meer uitmaken van de portefeuille. Het kostenverloop van deze beleggingen is grillig doordat sprake is van reservering van prestatievergoedingen die weer kunnen vrijvallen bij negatieve rendementen. Deze kosten moeten in relatie gezien worden tot de rendementen in deze categorie.
Totale kosten
Voor de vergelijkbaarheid met andere pensioenfondsen worden in onderstaande tabel de totale kosten van het pensioenfonds, exclusief de transactiekosten inzichtelijk gemaakt.
| 2025 | [1] | 2024 | [1] | 2023 | [1] | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Pensioenbeheerkosten | 5.737 | 0,19 | 4.992 | 0,17 | 4.085 | 0,14 |
| Projecten | 2.009 | 0,07 | 1.418 | 0,05 | 1.469 | 0,05 |
| Totale Pensioenbeheerkosten | 7.746 | 0,26 | 6.410 | 0,22 | 5.554 | 0,19 |
| Vermogensbeheerkosten | 7.179 | 0,24 | 6.166 | 0,21 | 5.618 | 0,2 |
| Totale kosten (excl. transactiekosten) | 14.925 | 0,50 | 12.576 | 0,43 | 11.172 | 0,39 |
| Transactiekosten | 1.393 | 0,05 | 1.727 | 0,06 | 2.708 | 0,1 |
| Totale kosten (incl. transactiekosten) | 16.318 | 0,55 | 14.303 | 0,49 | 13.880 | 0,49 |
7.4 Kostenvergelijking met andere pensioenfondsen
De totale kosten van het pensioenfonds exclusief de transactiekosten kunnen worden vergeleken met die van andere pensioenfondsen. Daarbij moet worden opgemerkt dat elk pensioenfonds specifieke kenmerken kent die kostenverhogend of -verlagend kunnen werken. Als naar vergelijkbare fondsen wordt gekeken, dan geeft dit een beeld van het kostenniveau van het fonds ten opzichte van andere vergelijkbare pensioenfondsen. In onderstaande grafiek is dit gevisualiseerd. Uit de grafiek blijkt dat Pensioenfonds Notariaat lagere kosten vertoond, zowel vergeleken met bedrijfstakpensioen-fondsen (BPF-en) met vergelijkbaar vermogen als met vergelijkbaar totaal aantal deelnemers. Het bestuur is blij met deze uitkomst.

De grafieken zijn ontleend aan een inventarisatie door adviesbureau Sprenkels op basis van cijfermateriaal van DNB. Omdat de cijfers over boekjaar 2025 nog niet bekend zijn, is gebruik gemaakt van cijfers over 2024.
De uitkomsten van de grafiek zijn verder uit te splitsen over de verschillende kostenonderdelen. In de onderstaande tabel zijn de totale kosten gesplitst naar onderdelen vergeleken met bedrijfstakpensioenfondsen met een vergelijkbaar vermogen en met een vergelijkbaar totaal aantal deelnemers. De kosten zijn hierbij voor de vergelijking uitgedrukt in een percentage van het gemiddeld belegd vermogen.
| 2024 | Notariaat | BPF deelnemers | BPF vermogen |
|---|---|---|---|
| Pensioenbeheerkosten (inclusief projecten) | 0,22 | 0,27 | 0,27 |
| Vermogensbeheerkosten | 0,21 | 0,30 | 0,34 |
| Totale kosten (excl. transactiekosten) | 0,43 | 0,57 | 0,60 |
| Transactiekosten | 0,06 | 0,05 | 0,04 |
| Totale kosten (incl. transactiekosten) | 0,49 | 0,62 | 0,65 |
Zowel bij de pensioenbeheerkosten als bij de vermogensbeheerkosten komt het pensioenfonds lager uit dan het gemiddelde van deze vergelijkbare pensioenfondsen.